Владимир Перев: Се надевам дека нема да се случи ново предавство во бугарската официјална политика

/

Фокус: Како ја оценувате средбата со бугарскиот премиер Кирил Петков, г-не Перев? Доволни ли беа 15 минути за да размените ставови, да си речете барем по еден добар збор?

Владимир Перев: Не би го користел терминот „средба“. За тоа што се одржа, не можам да најдам зборови, на бугарски или македонски. Прво, се започна со речиси еден час доцнење. Премиерот се задржал некаде за време на посетите. Го чекавме во салата на амбасадата, сите бевме на нозе. Помина господинот Петков, се поздрави со сите нас, се фотографираше, разговаравме – секој со два збора, во кои ја изразивме нашата почит кон позицијата и функцијата, кои ги зазема и извршува и ја изразивме нашата надеж дека, тој сериозно ќе се зафати со проблемот на македонско-бугарското прашање во однос на македонските Бугари. Но, сето тоа беше
кажано со многу помалку зборови од сите нас, во споредба со зборовите што сега ви ги кажувам. Ова беше малку навредливо за нас и малку нетактично од страна на администрацијата на премиерот, бидејќи таа ја договорила средбата. На сето ова се фрли темна сенка, остана едно незадоволство кај сите присутни. Повеќето луѓе рекоа дека би било подобро да не бевме поканети и воопшто да не дојдевме. Така ние би го задржале достоинството, а премиерот ќе ги зачуваше своите позиции, ќе разговаше со луѓето од Македонија, претставени од македонскиот политички естаблишмент. Така, сето тоа помина со незадоволство, тоа можам да ви го кажам.

Фокус: Што мислевте да му кажете на премиерот, што е тоа што тој немаше време да го слушне?

Владимир Перев: Што мислев да му кажам на премиерот… Прво, ако ми дозволите, работите почнаа многу порано. Работите почнаа на 3 јануари, кога како специјален пратеник на бугарската влада во Македонија дојде Весела Чернева за да ја договори средбата меѓу двајцата премиери. Секогаш кога има специјален пратеник, како што велат, едната страна секогаш останува со кратки ракави, т.е. останува некако изиграна во односите. Тоа се случи и овој пат, кога се виде дека Бугарија останува во минорна позиција во однос на средбата. Тоа беше непрофесионално подготвена работа. Вистинската трагедија започна, вечерта пред доаѓањето на премиерот, кога тој даде интервју во Софија за најпознатата антибугарска телевизија во Македонија Сител, каде новинарот, кој се претстави како чувар на македонските вредности и македонската државност, покажа непочитување кон премиерот, прекинувајќи ги неговите одговори, поставувајќи му прашања кои се неспоиви со односот на новинар-гостин во студио. А најинтересно е што овде новинарот не е виновен, премиерот го прифати ваквиот однос на некакво пријателство со македонските новинари и конкретно со новинарот од Сител. Мислам дека администрацијата на премиерот не го подготвила добро за средбата, не му ги покажала работите, направила погрешен избор. Ваквиот наводно пријателски однос му овозможи на македонскиот новинар да го стави во блендер, премиерот на Бугарија и храбро да го стиска за да не остане ништо од кажаното. Не знам дали некој му рекол на овој човек дека премиерот нема пријатели, премиерот нема роднини. Има едно поблиско семејство и тоа е се. Премиерот ја има само Бугарија и никој друг. И тој треба да мисли само за доброто на Бугарија. Тука нема добри или лоши односи, нема интереси, нема ништо. Постои само благосостојбата на Бугарија и одбраната на нејзините позиции и цели. Потоа дојде посетата, не поминаа 12 часа, а Стево Пендаровски, претседателот на Македонија, излезе и рече дека господинот Петков се мешал во внатрешните работи на Македонија, потоа дека кажувал каде има и каде нема малцинства. Значи, апсолутно политички дисхармонична изјава за македонските медиуми на македонскиот претседател, која може да зборува само за него и за неговата политичка култура. Овде, премиерот Петков е апсолутно невин, барем од наша гледна точка. И тогаш работите почнаа да влегуваат во ред. На пример, имаше целосна дисхармонија – администрацијата на премиерот, премиерските ПР луѓе воопшто не кореспондираат со МНР, затоа што на веб-страницата на МНР денес читаме дека г-ѓа Генчовска одлично си ја завршила работата со Бујар Османи. Таа ги истакнала позициите на Бугарија, без никакво двоумење. Така што во тој момент не само ние, туку и македонската политичка јавност, не знае што да мисли за оние што ја прават бугарската политика и позициите на бугарската политика кон Македонија, во однос на приемот на Македонија и условите што Македонија мора да ги исполни, и во однос на правата на македонските Бугари: да бидат запишани во Уставот и да имаат право на постоење.

Фокус: Г-не Перев, зошто се извитоперува проблемот? Бугарија настојува Бугарите да бидат запишани како државотворен народ во Уставот, а не како малцинство.

Владимир Перев: И тоа не само како државотворен народ, туку и како дел од соседен народ. Ние сме дел од бугарскиот народ и сме државотворен дел од македонското општество. Ова се јасните позиции на претседателот Радев.

Фокус: А зошто тоа се извитоперува во Македонија, вака беше прелажан и бугарскиот премиер? Зошто тоа се искривува и се става во графата „малцинства“? Дали е за да може и македонската страна да бара „македонско“ малцинство во Бугарија, што не постои?

Владимир Перев: Правата на Македонците во Бугарија и на т.нар. македонско малцинство е одамна завршена и напуштена тема. Тоа сега се манифестира и се кажува само како противтежа на она што го вели официјалната бугарска политика, персонифицирана од претседателот Радев – се надевам дека не грешам, бидејќи веќе не знам каква е официјалната политика на бугарската влада. Од друга страна, пак, во Македонија има поинаков впечаток. Да бидам прецизен и јасен: во Бугарија има една група интелектуалци и образовани луѓе кои дипломирале на престижни универзитети, кои во Македонија се сметаат за петта колона на Македонци во бугарската политика и кои ќе ја завршат работата на Македонците пред бугарското општество. Тие тврдат дека нема потреба Македонците да се сметаат Бугари, велат дека Македонците и Бугарите се еден народ, и нема потреба да се прават разлики и слично. Оваа теза овде дава надеж дека внатре во Бугарија ќе биде извршен некаков преврат – не мислам на воен или политички, туку ќе се изврши некаков интелектуален удар. Бугарите се познати како пучисти и секогаш одат на лево. Така што некои левичари ќе успеат да ги потиснат правата на Бугарите во Македонија, а ќе ги вратат правата на Македонците во Бугарија, кои имале во периодот до 50-те години. Овде се работи за нешто сосема друго. Станува збор за пикањето на проблемот некаде под тепих, се работи за прикривање и за искривување на вистината. Се обидовме, и македонските бугари, и бугарите во Бугарија, да кажеме дека секогаш сме биле еден народ во последните илјада триста години, но во последните сто години работите се смениле. Затоа велиме: да, ние сме Македонски Бугари или Бугари од Македонија, како што сакате кажете, тоа е исто. Да, има Македонци. Дали се тоа луѓе кои се повлекле од бугарската кауза и го прифатиле македонизмот како своја емотивна и политичка идеологија, кој е бардот на антибугаризмот во Македонија – ова е прашање за кое ќе зборуваме. Но, овие се тука и постојат и ние сакаме, на македонските Бугари, да им се признаат историските права за градењето на македонската државност. Ние им признаваме сè по 2 август 1944 година. Пред тоа сè беше бугарско – и писмото, и културата, и историјата, и ликовите. Ако некој во Бугарија мисли дека македонските Бугари што постојат денес – колку и да се, се исти како Македонците, тогаш зошто се лути кога Македонците велат дека Гоце Делчев или Самуил се Македонци? Каде е проблемот? Ако некој во Софија мисли дека тие што велат дека се Македонци се исто како Бугарите, тогаш нема проблем, тогаш не ни треба Историска комисија. Да, и кога веќе ја спомнав комисијата – овде се слуша дека премиерот Петков ќе интервенира во составот на комисијата.

Фокус: Го соопштил тоа во Скопје?

Владимир Перев: Да, ќе отстрани некои членови на комисијата или ќе направи некаква реконструкција на комисијата. Мислам дека ова не е вистинскиот пристап кон темата. Мислам дека во Бугарија, Бугарската академија на науките, бугарскиот историски факултет, интелектуалците и образованите луѓе во парламентот – моите надежи во парламентот, дека има пристојни луѓе кои нема да го дозволат тоа. Промена во комисијата, дури само на еден нејзин член, зборува само за силата на македонистичката политика и антибугаризмот, вгнездени не само во Македонија, туку и во некои интелектуални кругови во Бугарија. Оваа работа нема да ја дозволиме. Да, точно е дека желбата за влез во Уставот е број 1 од нашите барања и дека еден ден порано или подоцна дури. За мене, јас веќе сум на сериозна возраст, за мене времето е веќе релативна работа, јас и Господ сме во контакт , директно комуницираме сега, не ни требаат посредници за горниот свет, јас веќе ја завршувам мојата земна работа. Сепак, другите генерации ќе мора да ја продолжат борбата. Тие веќе мора да имаат аргументи за оваа борба. Со своите ставови, историската комисија ги дава аргументите за зачувување на бугарскиот идентитет и во Бугарија, не само во Македонија, во Бугарија и во Европа. Македонското прашање за првпат во последните 100 години ги покажа опасностите за идентификацијата и самоидентификацијата на Бугарите пред европската заедница. Затоа гласот на протестот во Бугарија се крена многу гласно. И затоа се појавија толку многу организации кои сакаат да ја претстават Бугарија како земја која израснала на туѓи македонски национални традиции, различни од бугарските. И во овој момент и поради тоа ставот на претседателот Радев е најправилен. Нашите очи и нашата надеж се вперени во него. Се надевам дека нема да има уште едно предавство во бугарската официјална политика, бидејќи ние овде во Македонија, ние што сме слушнале барем дел од нашите семејни и лични традиции, бугарски традиции, нашите семејни спомени, навикнати сме дека во Бугарија се случуваат предавства во интерес на некои други цели на меѓународните тела и организации, како што беше за време на Коминтерната, и по Втората светска војна, и по Првата светска војна, кога Бугарија беше поразена земја и тука не можеме да направиме многу забелешки. Но, во други времиња бугарската политика не обрнуваше многу внимание на зачувувањето на своите национални идеи и традиции надвор од Бугарија. Претседателот Радев не е претседател на Бугарија. Тој е и претседател на сите Бугари и мора да преземе одговорност за својата позиција.